Kịch bản ngày thi là bảng ghi từng mốc giờ: việc gì diễn ra, ai phụ trách, cần âm thanh, đạo cụ gì, và nếu trễ thì cắt phần nào. Phương án mưa phải được soạn song song chứ không phải nghĩ ra khi trời đã đổ: có sẵn địa điểm trú, một chương trình rút gọn trong nhà, một mốc giờ chốt quyết định và một người duy nhất được quyền quyết. Hai tài liệu này in ra, phát cho mọi người trong ban từ hôm tổng duyệt.
Kịch bản khác chương trình ở đâu
Chương trình là thứ phát cho người tham gia: mấy giờ khai mạc, mấy giờ thi phần nào. Kịch bản là thứ dành cho ban tổ chức: trước khai mạc 10 phút ai bật nhạc, ai mời lãnh đạo ra ghế, ai đưa micro, đội nào đứng ở đâu. Chương trình một trang, kịch bản có khi năm trang. Thiếu kịch bản, chương trình vẫn chạy được, nhưng mỗi lần chuyển phần là một lần mọi người nhìn nhau hỏi "giờ ai làm gì".
Cột của một kịch bản tốt
| Giờ | Thời lượng | Nội dung | Phụ trách | Âm thanh, đạo cụ | Nếu trễ |
|---|---|---|---|---|---|
| 7:30 | 15 phút | Khai mạc, giới thiệu đại biểu, phát biểu | Quản trò, trưởng ban | Micro không dây ×2, nhạc mở màn | Cắt giới thiệu đại biểu từng người, giới thiệu chung |
| 7:45 | 10 phút | Đọc thể lệ, bốc thăm thứ tự | Trưởng chuyên môn | Hộp bốc thăm, bảng thứ tự | Thể lệ đã gửi trước, chỉ nhắc ba luật chính |
| 7:55 | 60 phút | Vòng 1: thi theo bảng | Trọng tài các sân | Còi, phiếu điểm, đồng hồ bấm giờ | Rút mỗi trận 2 phút |
| 8:55 | 15 phút | Nghỉ, công bố kết quả vòng 1 | Thư ký | Bảng kết quả | Giữ nguyên: không cắt giờ nghỉ |
Cột "Nếu trễ" là cột quan trọng nhất và hay bị bỏ trống nhất. Điền nó từ trước giúp quản trò cắt bớt mà không phải hỏi ai.
Danh sách cắt: biết trước bỏ gì
Hầu hết các ngày thi đều trễ. Lý do quen thuộc: khai mạc chậm vì chờ khách, một trận kéo dài, chuyển sân mất thời gian hơn tưởng. Thay vì dồn mọi trễ nải về cuối và kết thúc muộn một tiếng, hãy soạn trước danh sách cắt theo thứ tự ưu tiên:
- Rút ngắn phần giới thiệu, phát biểu.
- Bỏ phần biểu diễn xen giữa (nếu có).
- Rút thời lượng mỗi lượt thi ở vòng loại.
- Gộp các giải danh hiệu trao chung một lượt.
- Bỏ một phần thi phụ đã đánh dấu là "có thì tốt".
Những thứ không cắt: giờ nghỉ uống nước, phần an toàn, phần thi chính mà mọi đội đã chuẩn bị.
Phương án mưa: soạn từ đầu, không phải lúc mưa
Ba mức phương án
| Mức | Khi nào | Làm gì |
|---|---|---|
| A — Giữ nguyên | Trời âm u, mưa nhỏ ngắn | Tạm dừng 15–20 phút dưới mái che, tiếp tục; bỏ phần thi chạy nhanh trên sân trơn |
| B — Chuyển vào nhà | Mưa kéo dài, có dông | Chuyển sang chương trình trong nhà đã soạn sẵn, giữ giờ kết thúc |
| C — Hoãn | Cảnh báo thời tiết nguy hiểm, địa điểm ngập, không có chỗ trú đủ | Thông báo hoãn, ngày dự phòng đã ghi trong thể lệ |
Mốc chốt quyết định
Đặt hai mốc: tối hôm trước (xem dự báo, báo trước cho mọi người khả năng chuyển phương án) và sáng sớm ngày thi, khoảng hai tiếng trước giờ tập trung. Ở mốc thứ hai, trưởng ban quyết một lần, thông báo qua mọi kênh. Đổi phương án nhiều lần trong một buổi sáng làm mọi người rối hơn cả mưa.
Chương trình trong nhà
Không phải phần thi nào cũng chuyển vào nhà được. Soạn sẵn một chương trình riêng cho phương án B, dùng các phần thi cần ít chỗ:
- Phần thi phối hợp tại chỗ: xếp tháp ly, chuyền bóng qua đầu, lật tấm bạt.
- Phần thi khéo tay: ném vòng, ghép hình đồng đội.
- Phần thi kiến thức theo đội.
- Phần thi lớn rút gọn: kéo co trên thảm nếu sàn đủ rộng và có thảm chống trơn.
Đạo cụ cho phương án B chuẩn bị sẵn và chở theo, không phải đi mua khi đã mưa.
Khi có dông, sét
Nghe sấm là dừng mọi hoạt động ngoài trời, đưa người vào nhà kiên cố. Không trú dưới lều bạt, cây đơn độc. Hạ phông nền, ngắt điện thiết bị ngoài trời. Chỉ quay lại sân khi dông đã qua hẳn.
Mẫu thông báo chuyển phương án
Gửi đồng loạt qua mọi kênh ngay sau mốc chốt quyết định:
Do mưa từ đêm và dự báo còn dông buổi sáng, cuộc thi hôm nay chuyển sang phương án trong nhà. Giờ tập trung không đổi: 7:00, nhưng địa điểm là nhà đa năng phía sau sân. Không cần mang mũ, nhớ mang giày đế bám để đi trên sàn. Các phần thi chạy được thay bằng phần thi tại chỗ, thể lệ chấm điểm giữ nguyên. Cần gì gọi trưởng ban: [số điện thoại].
Thông báo nên trả lời đủ bốn câu: có thi không, ở đâu, giờ nào, cần đổi gì trong việc chuẩn bị. Thiếu một câu là điện thoại trưởng ban sẽ đổ chuông liên tục suốt buổi sáng.
Những phương án dự phòng khác
- Mất điện: loa cầm tay chạy pin, còi, đèn pin; một bản in kịch bản và danh sách đội để không phụ thuộc màn hình.
- Giám khảo vắng: có một giám khảo dự bị đã đọc thang chấm; hoặc quy định trong thể lệ cách tính khi thiếu giám khảo.
- Đội đến muộn: thể lệ ghi rõ muộn bao nhiêu phút thì xử thua, và quản trò áp dụng thống nhất.
- Quản trò mất giọng: một người dự bị đã đọc kịch bản, biết tên các đội.
- Hỏng đạo cụ chính: mỗi đạo cụ quan trọng có một bộ dự phòng, hoặc một phương án thay thế bằng đồ có sẵn.
- Người bị thương: theo kế hoạch an toàn; quản trò thông báo tạm dừng, không để cả khu đứng nhìn.
Tổng duyệt: đọc kịch bản thành tiếng
Ba tới năm ngày trước, cả ban tổ chức ngồi đọc kịch bản từ dòng đầu tới dòng cuối, mỗi người đọc phần mình phụ trách. Khi đọc to, các lỗ hổng tự lộ ra: "phần này cần micro thứ ba nhưng mình chỉ có hai", "lúc trao giải ai cầm khay huy chương?". Nếu có thể, tổng duyệt ngay tại địa điểm hôm trước ngày thi, đi thử đường chuyển sân, thử âm thanh.
Sau tổng duyệt, kịch bản được khoá phiên bản. Mọi thay đổi sau đó phải báo trưởng ban và gửi lại bản mới có ghi ngày giờ.
Ngày thi: một người cầm kịch bản
Ngoài quản trò, cần một người làm "đạo diễn sân": cầm kịch bản, đeo đồng hồ, báo trước cho người phụ trách phần tiếp theo năm phút trước giờ của họ. Người này không làm việc gì khác. Với cuộc thi lớn, liên lạc bằng bộ đàm hoặc một nhóm chat riêng chỉ cho ban tổ chức, quy định rõ chỉ nhắn việc, không nhắn chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Kịch bản chương trình cuộc thi gồm những gì?
Mỗi dòng gồm giờ bắt đầu, thời lượng, nội dung, người phụ trách, âm thanh và đạo cụ cần, và cách xử lý nếu trễ giờ. Kịch bản dành cho ban tổ chức, chi tiết hơn chương trình phát cho người tham gia.
Phương án dự phòng khi trời mưa cho sự kiện ngoài trời là gì?
Soạn sẵn ba mức: tạm dừng rồi tiếp tục khi mưa nhỏ, chuyển vào nhà với chương trình riêng khi mưa kéo dài, và hoãn sang ngày dự phòng khi thời tiết nguy hiểm. Có một mốc giờ chốt và một người duy nhất được quyết.
Khi nào nên quyết định hoãn sự kiện vì mưa?
Nên quyết ở mốc khoảng hai tiếng trước giờ tập trung, dựa trên dự báo và tình hình địa điểm. Hoãn khi có cảnh báo thời tiết nguy hiểm, địa điểm ngập hoặc không có đủ chỗ trú cho mọi người.
Chương trình bị trễ giờ thì cắt phần nào trước?
Cắt theo danh sách soạn trước: rút ngắn phát biểu, bỏ tiết mục xen giữa, rút thời lượng vòng loại, gộp trao giải danh hiệu. Không cắt giờ nghỉ uống nước, phần an toàn và phần thi chính.