Cuộc ChơiWiki
Tìm
Teambuilding

Teambuilding là gì và có thật sự giúp đội gắn kết hơn không

Teambuilding là hoạt động có chủ đích giúp đội làm việc tốt hơn. Nghiên cứu cho thấy hiệu quả vừa phải, rõ nhất khi gắn với đặt mục tiêu và làm rõ vai trò.

Teambuilding là gì và có thật sự giúp đội gắn kết hơn không

Teambuilding là những hoạt động có chủ đích nhằm giúp một nhóm người làm việc với nhau tốt hơn: hiểu mục tiêu chung, rõ ai làm gì, tin nhau hơn và biết cách cùng gỡ vấn đề. Nó có thể giúp đội gắn kết, nhưng không tự động: các nghiên cứu tổng hợp cho thấy hiệu quả ở mức vừa phải và rõ nhất khi hoạt động gắn với việc đặt mục tiêu, làm rõ vai trò; còn một ngày vui chơi tách rời công việc thì thường chỉ để lại ảnh đẹp và vài kỷ niệm.

Teambuilding được hiểu thế nào

Ở Việt Nam, "đi teambuilding" thường được hiểu là chuyến đi biển hoặc khu du lịch ven đô của công ty, trong đó có một buổi hoạt động tập thể ngoài trời do đơn vị tổ chức sự kiện dẫn: chia đội, mặc áo màu, hô khẩu hiệu, vượt thử thách, tối có gala. Đó là một dạng teambuilding, nhưng chỉ là một dạng.

Trong tài liệu quản trị và tâm lý tổ chức, khái niệm rộng hơn nhiều. Teambuilding là bất kỳ can thiệp nào có mục tiêu cải thiện cách một đội vận hành. Nó có thể là một buổi họp nửa ngày để cả đội cùng viết lại mục tiêu quý, một buổi thảo luận để từng người nói rõ mình kỳ vọng gì ở người khác, một thử thách giải quyết vấn đề theo nhóm có buổi tổng kết nghiêm túc, hoặc chuyến đi chơi xa nói trên.

Điểm chung: có một đội cụ thể (không phải "toàn công ty" chung chung), có một vấn đề cần cải thiện, và hoạt động được chọn để chạm vào vấn đề đó.

Bốn thành phần mà nghiên cứu hay nhắc tới

Khi các nhà nghiên cứu tổng hợp hàng chục công trình về teambuilding, họ thường chia hoạt động thành bốn thành phần chính:

Thành phầnNhắm vào điều gìVí dụ hoạt động
Đặt mục tiêuĐội có hiểu và đồng ý với mục tiêu chung khôngBuổi cùng viết 3 mục tiêu quý, chọn chỉ số theo dõi
Quan hệ giữa người với ngườiMức tin cậy, cách giao tiếp, xử lý va chạmChia sẻ phong cách làm việc, góp ý theo cặp, hoạt động phá băng
Giải quyết vấn đềĐội có biết cùng phân tích, thử, sửa khôngThử thách tháp mì spaghetti, bài toán dây – ống – bóng, mô phỏng tình huống
Làm rõ vai tròAi chịu trách nhiệm việc gì, chồng chéo ở đâuLập bảng vai trò, từng người nói "mình cần gì từ anh chị"

Một chuyến đi biển có hoạt động ngoài trời chủ yếu chạm vào thành phần thứ hai, và chạm khá nhẹ. Ba thành phần còn lại hầu như không được động tới — trừ khi người tổ chức chủ động lồng vào.

Nghiên cứu nói gì về hiệu quả

Câu trả lời trung thực là: kết quả lẫn lộn. Một phân tích gộp của Eduardo Salas và cộng sự công bố năm 1999 trên tạp chí Small Group Research không thấy teambuilding nói chung cải thiện rõ rệt hiệu suất; riêng thành phần làm rõ vai trò cho thấy tác động. Một phân tích gộp khác của Cameron Klein và cộng sự năm 2009, dựa trên tập dữ liệu rộng hơn, thấy tác động tích cực ở mức vừa phải, rõ hơn ở cảm nhận và quy trình làm việc của đội so với kết quả công việc, và đặt mục tiêu cùng làm rõ vai trò là hai thành phần cho hiệu quả mạnh nhất.

Từ hai nguồn này có thể rút ra vài điều thực tế, không cần phóng đại:

  • Teambuilding không phải phép màu; đừng hứa với ban giám đốc "sau một ngày cả đội sẽ gắn kết".
  • Hoạt động gắn với công việc thật (mục tiêu, vai trò) có cơ hội tạo thay đổi cao hơn hoạt động vui chơi thuần tuý.
  • Cảm giác vui, gần gũi sau chuyến đi là có thật và đáng giá, nhưng dễ phai nếu không có gì nối tiếp ở chỗ làm.

Còn một hướng nghiên cứu khác đáng biết: Amy Edmondson (Đại học Harvard) từ cuối thập niên 1990 nghiên cứu khái niệm an toàn tâm lý trong đội — mức độ mọi người dám nói thẳng, dám nhận sai mà không sợ bị phạt hay bị cười. Những đội có an toàn tâm lý cao thường học hỏi tốt hơn. Một hoạt động teambuilding làm ai đó bẽ mặt trước đồng nghiệp là đang đi ngược hướng đó.

Khi nào teambuilding vô ích, thậm chí phản tác dụng

  • Đội đang có vấn đề cấu trúc: lương thưởng bất công, quản lý thiên vị, khối lượng việc quá tải. Một ngày vui không sửa được những thứ đó, và người ta sẽ thấy hoạt động như một cách "đánh trống lảng".
  • Hoạt động gây khó chịu: bắt hát, nhảy, chịu phạt lố bịch, ép uống rượu. Người bị ép sẽ nhớ cảm giác bị ép lâu hơn mọi kỷ niệm vui.
  • Chiếm thời gian riêng mà không có bù: đi vào cuối tuần, không được nghỉ bù, không được chọn.
  • Không có ai quan tâm sau đó: về công ty, mọi thứ y như cũ, không ai nhắc tới những gì đã bàn.

Năm câu hỏi trước khi lên kế hoạch

Người được giao "lo teambuilding" nên đem năm câu này hỏi người giao việc, trước khi gọi bất cứ đơn vị tổ chức nào:

  1. Đội nào? Cả công ty 200 người hay một phòng 12 người? Hai mục đích khác nhau, cách làm khác nhau.
  2. Vấn đề hiện tại là gì? Người mới chưa quen nhau? Hai phòng ban hay đổ lỗi cho nhau? Mục tiêu năm mới chưa ai hiểu? Hay đơn giản là cả năm vất vả, cần một lần nghỉ ngơi?
  3. Sau buổi đó, muốn thấy điều gì khác đi? Trả lời cụ thể được thì chọn được hoạt động.
  4. Ai không thể hoặc không muốn vận động? Người lớn tuổi, người mang thai, người có bệnh — họ sẽ làm gì trong lúc đội chạy nhảy?
  5. Sau buổi đó, ai nối tiếp? Nếu không ai, hãy coi buổi đó là dịp nghỉ ngơi, vui chơi đơn thuần — cũng tốt, chỉ cần gọi đúng tên.

Câu số 2 quan trọng nhất. Rất nhiều buổi teambuilding được tổ chức mà không ai nói ra vấn đề thật. Nếu câu trả lời là "chỉ cần mọi người vui", đó cũng là câu trả lời hợp lệ — khi đó cứ tổ chức một chuyến đi vui, đừng gắn thêm kỳ vọng "gắn kết" vào.

Một hoạt động dùng ngay: "bản đồ vai trò" 30 phút

Vì làm rõ vai trò là thành phần có bằng chứng tốt nhất, đây là một hoạt động ngắn có thể chèn vào bất kỳ chuyến đi nào:

  • Số người: 6–15 người trong cùng một đội làm việc. Đạo cụ: giấy khổ lớn, giấy nhớ hai màu, bút. Thời gian: 30 phút.
  • Bước 1 (10 phút): mỗi người viết lên giấy nhớ màu vàng 3 việc chính mình đang làm, và lên giấy màu xanh 1–2 điều mình cần từ người khác để làm tốt việc đó.
  • Bước 2 (10 phút): dán lên giấy lớn theo tên. Cả đội đi một vòng đọc.
  • Bước 3 (10 phút): người dẫn chỉ ra các chỗ trùng (hai người cùng nghĩ mình phụ trách một việc) và chỗ trống (việc không ai nhận). Thống nhất ai làm, ghi lại.

Hoạt động này không ồn ào, nhưng sau buổi đó người ta thường nói "giờ mới biết anh ấy làm việc này".

Góc nhìn hôm nay: đọc thêm và làm tiếp

Ai muốn hiểu sâu hơn có thể đọc về mô hình các giai đoạn phát triển của đội nhóm của Bruce Tuckman (1965), sách The Fearless Organization của Amy Edmondson (2018) về an toàn tâm lý, và The Five Dysfunctions of a Team của Patrick Lencioni (2002) — cuốn sau là truyện ngụ ngôn quản trị, dễ đọc, nên đọc như một gợi ý chứ không phải kết quả nghiên cứu.

Với người làm tổ chức, bài học gọn nhất có lẽ là: teambuilding tốt bắt đầu từ một câu hỏi đúng về đội, không phải từ một danh sách hoạt động hay. Hoạt động chỉ là phương tiện; điều đọng lại nằm ở buổi trò chuyện sau đó và ở những gì thay đổi khi mọi người quay về chỗ làm.

Câu hỏi thường gặp

Teambuilding là gì?

Teambuilding là các hoạt động có chủ đích để một nhóm làm việc với nhau tốt hơn, như đặt mục tiêu chung, làm rõ vai trò, tăng tin cậy và cùng giải quyết vấn đề. Chuyến đi chơi có hoạt động ngoài trời chỉ là một dạng của teambuilding.

Teambuilding có thật sự giúp đội gắn kết không?

Có thể, nhưng hiệu quả ở mức vừa phải và không tự động. Các phân tích gộp cho thấy hoạt động gắn với đặt mục tiêu và làm rõ vai trò có tác động rõ hơn hoạt động vui chơi thuần tuý.

Vì sao có buổi teambuilding không mang lại gì?

Thường vì không ai xác định vấn đề của đội, hoạt động tách rời công việc, hoặc có những phần gây khó chịu như ép uống, bắt chịu phạt. Về công ty mà không có gì nối tiếp thì cảm giác gắn kết phai rất nhanh.

Teambuilding khác du lịch công ty thế nào?

Du lịch công ty chủ yếu để nghỉ ngơi, thưởng sau một năm làm việc. Teambuilding có mục tiêu cải thiện cách đội làm việc; nó có thể diễn ra trong chuyến du lịch, nhưng cũng có thể chỉ là một buổi họp có hướng dẫn ngay tại văn phòng.

Cần chuẩn bị gì trước khi tổ chức teambuilding?

Cần trả lời được: đội nào tham gia, vấn đề hiện tại là gì, muốn thấy điều gì thay đổi sau buổi đó, ai không thể vận động và ai sẽ nối tiếp sau buổi. Có câu trả lời rồi mới chọn hoạt động và đơn vị tổ chức.

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi

Bài viết liên quan

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store