Cuộc ChơiWiki
Tìm
Thử thách trong lớp học

Hoạt động tương tác trong lớp học trực tuyến: mười cách giữ lớp tỉnh

Lớp trực tuyến cần đổi hình thức mỗi 10–15 phút: thác nước chat, tìm đồ trong 60 giây, bình chọn, phòng nhóm nhỏ ba phút; không ép bật camera cả buổi.

Hoạt động tương tác trong lớp học trực tuyến: mười cách giữ lớp tỉnh

Hoạt động tương tác trong lớp học trực tuyến hiệu quả nhất là loại khiến học sinh làm một việc cụ thể bằng tay hoặc bằng bàn phím trong 1–3 phút: tìm một đồ vật trong nhà, gõ đáp án vào khung chat cùng lúc, viết lên bảng trắng chung, bàn bạc trong phòng nhóm nhỏ 3–4 em. Nguyên tắc là cứ 10–15 phút lại đổi hình thức một lần, không bắt bật camera liên tục, và mọi hoạt động đều có phương án cho em mạng yếu.

Vì sao lớp trực tuyến mệt hơn lớp thật

Ai từng dạy hoặc học trực tuyến đều biết: 45 phút trước màn hình mệt hơn 45 phút trong lớp. Năm 2021, Jeremy Bailenson ở Đại học Stanford công bố một bài phân tích về cái ông gọi là "mệt mỏi họp video", nêu vài nguyên nhân có thể: nhìn mặt người khác ở cự ly gần liên tục, thấy chính mặt mình trên màn hình suốt buổi, ngồi bất động trong khung hình, và phải cố gắng hơn để đọc tín hiệu không lời. Đây là phân tích lý thuyết kèm các khảo sát sau đó, chưa phải kết luận dứt khoát, nhưng nó khớp với cảm nhận của nhiều giáo viên.

Hệ quả cho người dạy: lớp trực tuyến cần nhiều quãng đổi nhịp hơn, và mỗi hoạt động phải ngắn hơn. Nếu giảng liền 30 phút, giáo viên sẽ nói chuyện với một màn hình đầy ô đen tắt camera.

Những công cụ có sẵn trong hầu hết nền tảng

Các nền tảng họp và dạy học trực tuyến phổ biến đều có những tính năng sau, dù tên gọi khác nhau:

  • Khung chat: gõ chữ cho cả lớp hoặc riêng giáo viên.
  • Biểu tượng phản hồi: giơ tay, vỗ tay, đồng ý, không đồng ý.
  • Bình chọn nhanh: câu hỏi nhiều lựa chọn, kết quả hiện phần trăm, thường có chế độ ẩn danh.
  • Phòng nhóm nhỏ: chia lớp thành nhiều phòng riêng trong thời gian định trước.
  • Bảng trắng chung hoặc tài liệu chia sẻ mà nhiều người cùng viết.

Không cần thêm phần mềm ngoài. Mỗi công cụ mới bắt học sinh đăng nhập thêm là một chỗ để rơi rớt vài em.

Mười hoạt động tương tác cho lớp trực tuyến

Hoạt độngThời gianCông cụLuật trong một câu
Thác nước chat2 phútChatMọi em gõ câu trả lời nhưng chưa gửi, giáo viên đếm ba thì cả lớp cùng bấm gửi.
Tìm đồ trong 60 giây3 phútCameraGiáo viên nêu một đặc điểm, em nào tìm được đồ vật trong nhà phù hợp thì giơ lên camera.
Ngón tay đánh giá1 phútCameraGiơ 1 đến 5 ngón tay để tự đánh giá mức hiểu bài.
Bình chọn mở bài2 phútBình chọnCâu hỏi dự đoán đầu bài, xem kết quả cả lớp rồi mới giảng.
Phòng nhóm ba phút5 phútPhòng nhóm nhỏNhóm 3–4 em giải một câu, cử người ghi đáp án lên bảng chung.
Bảng trắng ghép hình5 phútBảng trắngMỗi em vẽ hoặc ghi một ý vào ô có số thứ tự của mình.
Một từ tổng kết2 phútChatCuối giờ, mỗi em gõ đúng một từ tóm lại bài học.
Vận động trước màn hình2 phútCamera tùy chọnCả lớp đứng dậy làm theo động tác kéo giãn của giáo viên.
Ảnh chụp kết quả5 phútChat hoặc nhóm lớpLàm bài trên giấy, chụp ảnh gửi lên trong thời gian quy định.
Phiếu thoát lớp3 phútBình chọn hoặc biểu mẫuHai câu hỏi ngắn trước khi rời lớp: hiểu gì, còn vướng gì.

Thác nước chat

Đây là hoạt động đơn giản mà hiệu quả nhất. Trong lớp thật, em giơ tay đầu tiên thường ảnh hưởng tới câu trả lời của cả lớp. Trong thác nước chat, mọi em phải tự nghĩ, tự gõ, rồi tất cả hiện ra cùng lúc như một thác nước chữ. Giáo viên đọc lướt và nhận ra ngay xu hướng của lớp. Dùng cho câu hỏi ngắn: một con số, một từ, một ý kiến đồng ý hay không.

Tìm đồ trong 60 giây

Hoạt động này buộc học sinh rời ghế, rất hợp sau một quãng ngồi lâu. Ví dụ: "Tìm một vật có dạng hình trụ", "Tìm một thứ làm từ nhựa có thể tái chế", "Tìm một vật nặng khoảng một ki-lô-gam". Gắn với bài học thì càng tốt. Không thi ai nhanh nhất; chỉ cần mọi em mang được một món về. Em không bật camera có thể gõ tên đồ vật vào chat.

Nhắc học sinh đi lại cẩn thận, không leo trèo lấy đồ trên cao, không chạy trong nhà.

Phòng nhóm ba phút

Phòng nhóm nhỏ dễ thất bại vì học sinh vào phòng mà không biết làm gì, ngồi im chờ hết giờ. Ba điều giữ cho phòng nhóm chạy:

  1. Nhiệm vụ viết sẵn, dán vào chat trước khi chia phòng.
  2. Vai trò gán sẵn: em đầu danh sách là người ghi, em thứ hai là người trình bày.
  3. Thời gian ngắn, 3–5 phút, có thông báo "còn một phút".

Giáo viên nên ghé lần lượt từng phòng, ở mỗi phòng 30 giây, chỉ để nghe và gợi ý nếu nhóm bí.

Camera: bật hay không bật

Đây là chuyện gây tranh cãi nhiều nhất trong lớp trực tuyến. Giáo viên muốn thấy học sinh để biết các em có học không. Nhưng nhiều em có lý do chính đáng để tắt camera: mạng yếu, nhà chật, không muốn bạn bè thấy hoàn cảnh gia đình, hoặc đơn giản thấy căng thẳng khi nhìn mặt mình suốt buổi.

Một cách cân bằng là bật camera theo hoạt động chứ không bật cả buổi: bật khi tìm đồ, khi giơ ngón tay, khi trình bày; tắt khi nghe giảng, khi làm bài. Cho phép dùng ảnh nền hoặc làm mờ phông. Với em không bật được, luôn có cách tham gia thay thế qua chat. Thay vì đánh giá sự chú ý qua camera, đánh giá qua việc em có tham gia các hoạt động gõ, bình chọn, gửi bài hay không.

Kịch bản một tiết trực tuyến 45 phút

  1. 0–3 phút: Vào lớp, giáo viên mở nhạc nhẹ, bình chọn mở bài với một câu dự đoán.
  2. 3–13 phút: Giảng phần một, có 2 câu hỏi thác nước chat xen giữa.
  3. 13–18 phút: Phòng nhóm ba phút giải một bài, quay lại báo đáp án lên bảng chung.
  4. 18–20 phút: Vận động trước màn hình: đứng dậy, kéo giãn cổ vai, nhìn ra xa cửa sổ 20 giây.
  5. 20–32 phút: Giảng phần hai, xen một lượt tìm đồ trong 60 giây gắn với bài.
  6. 32–40 phút: Làm bài trên giấy, chụp ảnh gửi lên.
  7. 40–45 phút: Một từ tổng kết và phiếu thoát lớp.

Kịch bản này có sáu lần đổi hình thức trong 45 phút, không quãng nào dài quá 12 phút.

Thi đua trực tuyến: giữ nguyên tắc như lớp thật

Nhiều công cụ trực tuyến có sẵn bảng xếp hạng cá nhân, hiện tên em nhanh nhất, nhiều điểm nhất ngay trên màn hình cả lớp. Với học sinh, nên tắt tính năng hiện tên cá nhân hoặc cho các em dùng tên nhóm. Thi đua theo nhóm từ phòng nhóm nhỏ thì vẫn giữ được không khí mà không em nào phải thấy tên mình đứng cuối trước cả lớp và cả phụ huynh đang ngồi bên cạnh.

Sức khoẻ khi học trước màn hình

Học trực tuyến nhiều giờ ảnh hưởng tới mắt, cổ, lưng. Vài điều giáo viên có thể nhắc thường xuyên: ngồi cách màn hình một khoảng vừa phải, sau mỗi quãng nhìn gần thì nhìn ra xa một lúc, đứng dậy giữa các tiết, uống nước. Nếu học sinh than đau mắt, nhức đầu kéo dài, khuyên gia đình đưa đi khám. Với học sinh nhỏ, nên rút ngắn tiết trực tuyến và giao thêm hoạt động làm trên giấy, ngoài màn hình.

Bài học từ những đợt học trực tuyến

Các đợt học trực tuyến kéo dài cho thấy một điều: công nghệ không tự tạo ra tương tác; thiết kế của giáo viên mới tạo ra. Một lớp học dùng thác nước chat và phòng nhóm nhỏ đều đặn có thể sôi nổi hơn một lớp có phần mềm đắt tiền nhưng giáo viên giảng liền mạch. Muốn bắt đầu, chọn hai hoạt động trong bảng trên, dùng đều trong hai tuần cho học sinh quen, rồi thêm dần. Trao đổi với đồng nghiệp trong tổ chuyên môn về hoạt động nào hiệu quả với lứa tuổi của mình là nguồn ý tưởng tốt nhất.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để học sinh tương tác trong lớp học trực tuyến?

Cứ 10–15 phút đổi hình thức một lần: câu hỏi chat cùng lúc, bình chọn nhanh, phòng nhóm nhỏ 3–4 em, tìm đồ vật trong nhà. Mỗi hoạt động ngắn 1–5 phút và có nhiệm vụ rõ ràng.

Thác nước chat là gì?

Là cách cả lớp gõ câu trả lời vào khung chat nhưng chưa gửi, chờ hiệu lệnh rồi cùng bấm gửi một lúc. Cách này tránh việc học sinh chép đáp án của bạn gửi trước và cho giáo viên thấy suy nghĩ thật của cả lớp.

Có nên bắt học sinh bật camera suốt buổi học?

Không nên ép cả buổi. Nhiều em có lý do chính đáng như mạng yếu hoặc ngại hoàn cảnh nhà. Có thể bật theo hoạt động, cho dùng phông nền và luôn có cách tham gia thay thế qua chat.

Phòng nhóm nhỏ trực tuyến hay bị im lặng, xử lý thế nào?

Dán nhiệm vụ viết sẵn trước khi chia phòng, gán vai trò ghi chép và trình bày theo thứ tự danh sách, giữ thời gian ngắn 3–5 phút và báo trước một phút khi sắp hết giờ.

Học trực tuyến lâu có hại mắt không?

Nhìn màn hình gần trong thời gian dài dễ gây mỏi mắt, khô mắt. Nên nghỉ giữa các tiết, nhìn ra xa định kỳ và ngồi đúng tư thế. Nếu đau mắt hay nhức đầu kéo dài thì nên đi khám.

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi

Bài viết liên quan

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store