Cuộc ChơiWiki
Tìm
Cuộc thi kỳ lạ thế giới

Vì sao làng nhỏ nào cũng muốn có một cuộc thi kỳ lạ của riêng mình

Làng nhỏ tạo cuộc thi kỳ lạ để có tên trên bản đồ, hút khách, gắn kết cộng đồng, như Llanwrtyd Wells với đua người đấu ngựa; nhưng quá tải có thể làm cuộc thi bị dừng.

Vì sao làng nhỏ nào cũng muốn có một cuộc thi kỳ lạ của riêng mình

Làng nhỏ muốn có một cuộc thi kỳ lạ vì đó là cách rẻ nhất để có tên trên bản đồ: một ý tưởng gắn với đặc điểm của nơi đó, đủ lạ để báo chí đưa tin, đủ vui để người ta quay lại mỗi năm. Llanwrtyd Wells, thị trấn khoảng 850 dân ở xứ Wales, sống nhờ cuộc đua "người đấu ngựa" từ năm 1980 và giải lặn đầm lầy từ năm 1985; Sonkajärvi, đô thị khoảng 3.500 dân ở Phần Lan, được cả thế giới biết nhờ giải cõng vợ do doanh nghiệp địa phương khởi xướng năm 1992. Nhưng ví dụ đồi Cooper's Hill cũng cho thấy mặt trái: nổi tiếng quá mức sức chứa thì chính cuộc thi bị dừng.

Những thị trấn sống nhờ cuộc thi lạ

NơiQuy môCuộc thiBắt đầu
Llanwrtyd Wells, xứ WalesKhoảng 850 dân (2011)Người đấu ngựa; lặn ống thở đầm lầy1980; 1985
Sonkajärvi, Phần LanKhoảng 3.500 dân (2025)Cõng vợ1992 (giải thế giới tính từ 1996)
Egremont, Cumbria, AnhThị trấn nhỏNhăn mặt trong hội chợ Crab FairHội chợ từ 1267
Höfen an der Enz, ĐứcLàng trong vùng Rừng ĐenRâu và ria mép1990
Nanaimo, CanadaThành phố cảngĐua bồn tắm trên biển1967
Oulu, Phần LanThành phốGuitar tưởng tượng1996

Llanwrtyd Wells: từ thị trấn suối khoáng tới "thủ đô cuộc thi lạ"

Llanwrtyd Wells từng là thị trấn suối khoáng: năm 1732, một mục sư phát hiện mạch nước lưu huỳnh được cho là chữa bệnh, và du lịch suối khoáng thịnh vào thế kỷ 19. Khi trào lưu ấy tàn, thị trấn cần một thứ mới.

Năm 1980, ông Gordon Green, chủ quán Neuadd Arms, nghe hai vị khách cãi nhau: trên đường dài băng đồi núi, người chạy có theo kịp ngựa không? Thay vì để cuộc cãi trôi đi, ông tổ chức hẳn một cuộc đua khoảng 21 dặm (34 km) giữa người chạy bộ và người cưỡi ngựa. Quỹ thưởng cho người chạy thắng ngựa được tăng thêm 1.000 bảng Anh mỗi năm cho tới khi có người nhận, lên tới 25.000 bảng. Phải tới năm 2004, Huw Lobb mới trở thành người chạy bộ đầu tiên thắng, với 2 giờ 5 phút 19 giây. Về sau người chạy còn thắng vài lần nữa, như năm 2007, 2022, 2023 và 2025.

Vài năm sau cuộc đua đầu tiên, giải lặn ống thở đầm lầy ra đời, rồi thêm lễ hội bia, giải ném thia lia. Một thị trấn chưa tới nghìn dân có lịch sự kiện mà thành phố lớn cũng phải nể.

Điểm hay của câu chuyện: cuộc đua người đấu ngựa sinh ra từ đúng tinh thần cuộc cãi trong quán năm 1951 đã sinh ra sách kỷ lục Guinness. Người ta cãi, có người quyết định "thử thật xem".

Sáu thành phần của một cuộc thi kỳ lạ sống lâu

  1. Gắn với thứ chỉ nơi đó có. Đầm than bùn ở Wales, con dốc ở Cooper's Hill, eo biển ở Nanaimo. Bắt chước ở nơi khác được, nhưng "bản gốc" chỉ có một.
  2. Luật nói trong một câu. "Cõng người qua đường đua", "bơi qua mương bằng chân vịt". Khán giả hiểu ngay, nhà báo viết ngay.
  3. Hình ảnh khó quên. Người ngồi trong bồn tắm giữa biển, đầu chui qua vòng cổ ngựa. Một tấm ảnh thay cả bài quảng cáo.
  4. Tinh thần tự trào. Tên giải phóng đại ("giải vô địch thế giới"), khẩu hiệu hài hước ("Make Air Not War"), người thắng nhận phần thưởng ngộ nghĩnh.
  5. Một người dẫn dắt. Ông thị trưởng mặc đồ cướp biển ở Nanaimo, ông chủ quán ở Llanwrtyd Wells. Cuộc thi cần một gương mặt và một người lo việc.
  6. Một lý do tử tế. Tiền từ giải lặn đầm lầy được trao cho từ thiện địa phương mỗi năm. Người dân ủng hộ hơn khi thấy cuộc vui đem lại điều tốt.

Mặt trái: khi cuộc thi lớn hơn cái làng

Cooper's Hill là bài học rõ nhất. Năm 2009, khoảng 15.000 người đổ về một sườn đồi chỉ đủ chỗ cho chừng 5.000. Đường hẹp, xe cứu thương khó vào, khán giả đứng sát đường lăn. Năm 2010, ban tổ chức chính thức huỷ vì lo ngại an toàn, và từ đó cuộc đua chỉ còn diễn ra tự phát.

Ba rủi ro thường gặp khi một cuộc thi làng nổi tiếng:

  • Quá tải: đường sá, chỗ đỗ xe, nhà vệ sinh, y tế không theo kịp lượng khách.
  • Mất hồn: thương mại hoá quá mức, người địa phương thành khán giả trong chính lễ hội của mình.
  • Rủi ro an toàn: phần nguy hiểm vốn chấp nhận được với vài chục người làng trở thành nguy cơ lớn với hàng nghìn người lạ.

Một cuộc thi làng cần những ai

Nhìn các giải lâu đời, ban tổ chức thường gọn mà đủ vai:

  • Người khởi xướng và giữ lửa: chủ quán, thị trưởng, một hội nhỏ của người hâm mộ.
  • Người làm luật và trọng tài: giữ cho cuộc thi "nghiêm túc trong sự ngớ ngẩn".
  • Người lo an toàn: sơ cứu, cứu hộ nếu có nước, phân luồng khán giả.
  • Người kể chuyện: bình luận viên tại chỗ, người viết tin cho báo địa phương, người chụp ảnh.
  • Tình nguyện viên địa phương: phần đông nhất, và là lý do cuộc thi thuộc về cộng đồng chứ không thuộc về một công ty.

Góc nhìn hôm nay: công thức tạo "cuộc thi đặc trưng" cho xã, phường, trường, công ty

Không cần là làng ở châu Âu. Một xã, một trường, một công ty đều có thể có "cuộc thi của riêng mình", làm thành truyền thống hằng năm:

  1. Liệt kê thứ đặc trưng: sản vật (một loại quả, một nghề), địa hình (dốc, bãi sông, sân lớn), câu chuyện (người sáng lập, biệt danh của trường).
  2. Biến nó thành một động tác đo được: ném xa, mang nhanh, xếp cao, giữ lâu. Ví dụ: xã trồng bưởi thi "lăn bưởi vào ô" trên sân phẳng; trường có cây phượng cổ thi "xếp tranh lá rụng" theo đội.
  3. Viết luật một câu và thể lệ một trang: ai được dự, đạo cụ chuẩn, cách tính thắng, khiếu nại.
  4. Đặt tên phóng đại vui: "Giải vô địch thế giới lăn bưởi" của một xã cũng được, miễn ai cũng hiểu là đùa.
  5. Thử nhỏ trước: năm đầu chỉ mời nội bộ, đo xem mất bao lâu, chỗ nào ùn, ai có thể bị thương.
  6. Gắn mục đích tử tế: gây quỹ học bổng, sửa sân chơi, trồng cây.
  7. Tính sức chứa từ đầu: giới hạn số người dự, số khách; có người sơ cứu, nước uống, bóng mát; với sự kiện đông người, hỏi chính quyền xã, phường và ban quản lý địa điểm về thủ tục.

Giữ hai luật bất di bất dịch: không dùng động vật làm đạo cụ thi đấu, không có phần thi ăn uống, rượu bia. Người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim khớp luôn có vai trò không vận động: giám khảo, bình luận viên, người trao giải.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao các làng nhỏ tổ chức cuộc thi kỳ lạ?

Vì đó là cách rẻ và hiệu quả để thu hút sự chú ý, khách du lịch và gắn kết cộng đồng. Một cuộc thi lạ gắn với đặc điểm riêng của nơi đó dễ được báo chí đưa tin và dễ trở thành truyền thống hằng năm.

Thị trấn nào nổi tiếng nhờ các cuộc thi kỳ lạ?

Llanwrtyd Wells ở xứ Wales, khoảng 850 dân, nổi tiếng với cuộc đua người đấu ngựa từ năm 1980 và giải lặn ống thở đầm lầy từ năm 1985. Sonkajärvi ở Phần Lan nổi tiếng nhờ giải cõng vợ.

Cuộc đua người đấu ngựa là gì?

Là cuộc đua khoảng 21 dặm (34 km) băng đồi núi ở Llanwrtyd Wells, nơi người chạy bộ thi với người cưỡi ngựa, do chủ quán Gordon Green khởi xướng năm 1980. Người chạy bộ đầu tiên thắng ngựa là Huw Lobb năm 2004, với thời gian 2 giờ 5 phút 19 giây.

Làm sao để tạo một cuộc thi đặc trưng cho địa phương?

Chọn một thứ chỉ nơi mình có, biến nó thành một động tác đo được, viết luật một câu, đặt tên vui, thử nhỏ trước và gắn với mục đích tử tế. Quan trọng nhất là tính sức chứa và an toàn ngay từ đầu.

Cuộc thi kỳ lạ có thể bị dừng vì quá nổi tiếng không?

Có. Năm 2009 đồi Cooper's Hill ở Anh đón khoảng 15.000 người xem trong khi chỉ đủ chỗ cho khoảng 5.000, và năm 2010 ban tổ chức chính thức huỷ cuộc đua lăn pho mát vì lo ngại an toàn.

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi

Bài viết liên quan

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store