Cuộc ChơiWiki
Tìm
Cuộc thi kỳ lạ thế giới

Giải cõng vợ Sonkajärvi Phần Lan: luật thi, lịch sử và nhà vô địch

Giải cõng vợ ở Sonkajärvi, Phần Lan: cõng người nặng ít nhất 49 kg qua đường đua 253,5 m có hố nước sâu 1 m; nhiều nguồn ghi bắt đầu năm 1992.

Giải cõng vợ Sonkajärvi Phần Lan: luật thi, lịch sử và nhà vô địch

Giải cõng vợ (tiếng Phần Lan: eukonkanto) là cuộc đua trong đó một người cõng "vợ" chạy qua đường đua 253,5 m có hai chướng ngại khô và một hố nước sâu khoảng 1 m, tổ chức hằng năm ở Sonkajärvi, một đô thị nhỏ khoảng 3.500 dân ở miền trung Phần Lan. Cặp về đích nhanh nhất thắng, và phần thưởng nổi tiếng là đồ uống bằng đúng cân nặng của người được cõng. Nhiều nguồn ghi cuộc thi đầu tiên năm 1992; công ty tổ chức thì tính giải vô địch thế giới từ năm 1996.

Sonkajärvi: nơi "phát minh" ra môn cõng vợ

Sonkajärvi nằm ở vùng Bắc Savo (Pohjois-Savo), cách thành phố Kuopio khoảng 105 km về phía bắc. Đô thị này rộng gần 1.577 km² nhưng chỉ có khoảng 3.521 cư dân (số liệu cuối năm 2025 của Cơ quan Thống kê Phần Lan), với hơn 200 hồ nước. Nói cách khác, đây là một vùng quê thưa người, ít ai biết tới nếu không có cuộc đua kỳ lạ này.

Theo đài truyền hình Phần Lan YLE, chính các chủ doanh nghiệp địa phương đã đứng ra tổ chức cuộc thi đầu tiên năm 1992 để quảng bá cho vùng. Về mốc năm, nên biết có hai cách tính: nhiều nguồn ghi 1992, còn công ty tổ chức hiện nay ghi giải vô địch thế giới bắt đầu từ năm 1996 và tính giải năm 2026 là lần thứ 29, do hai năm phải dừng vì dịch COVID-19.

Truyền thuyết tên cướp Ronkainen

Người Sonkajärvi gắn cuộc đua với một nhân vật dân gian cuối thế kỷ 19: Herkko Rosvo-Ronkainen, một tên cướp được cho là sống trong rừng vùng này. Có hai dị bản thường được kể. Bản thứ nhất: Ronkainen chỉ nhận người vào băng nếu họ chứng tỏ được sức bền bằng cách vác bao nặng chạy qua địa hình khó. Bản thứ hai: băng cướp của hắn đi "bắt vợ" ở các làng bên, vác phụ nữ trên lưng chạy trốn.

Cả hai đều là truyền thuyết, không có tài liệu lịch sử xác nhận. Điều chắc chắn hơn là cuộc đua hiện đại được nghĩ ra cuối thế kỷ 20 như một sự kiện vui cho cộng đồng, rồi khoác lên mình câu chuyện cũ cho thêm màu sắc.

Luật thi chính thức

MụcQuy định
Đường đua253,5 m; một chướng ngại nước sâu khoảng 1 m, hai chướng ngại khô. Mặt đường được làm mới năm 2024
Người được cõng ("vợ")Có thể là vợ mình hoặc người khác; đủ 17 tuổi; nặng ít nhất 49 kg, nhẹ hơn thì đeo ba lô có thêm tạ cho đủ
Người cõngTừ 18 tuổi; không được dùng dây đai, ba lô hay dụng cụ hỗ trợ
GiàyCấm giày đinh, giày leo núi, giày đá bóng, giày có phần sắc; giày được kiểm tra trước khi đua
Làm rơi "vợ"Không bị phạt, nhưng phải đỡ lên lưng hoặc lên tay ngay
ThắngCặp về đích nhanh nhất; có thêm hạng mục trên 40 tuổi và đường chạy nước rút khoảng 120 m
Giải phụCặp vui nhất, trang phục đẹp nhất, người cõng khoẻ nhất

Luật về giày và chuyện "rơi không bị phạt" cho thấy ban tổ chức chú ý tới an toàn hơn vẻ ngoài: không phạt người làm rơi để không ai liều giữ bằng mọi giá.

Ba kiểu cõng

  • Cõng sau lưng kiểu thường: dễ hiểu, nhưng tốn sức tay và chậm qua hố nước.
  • Vác vai kiểu lính cứu hoả: người được cõng vắt ngang vai, nhanh hơn nhưng nặng một bên.
  • Kiểu Estonia: người được cõng lộn ngược trên lưng, hai chân vòng qua cổ và vai người cõng, tay ôm eo. Kiểu này giải phóng hai tay người chạy và dồn trọng lượng sát lưng, nên được các đội mạnh ưa dùng.

Cái tên "kiểu Estonia" không phải ngẫu nhiên: các cặp người Estonia từng giành chức vô địch nhiều lần quanh những năm 2000.

Những nhà vô địch

Margo Uusorg (Estonia) thắng 5 lần vào các năm 2000, 2001, 2003, 2005 và 2006. Kỷ lục về số lần vô địch hiện thuộc về Taisto Miettinen (Phần Lan) với 9 lần: 2009–2013, 2017, 2022, 2023 và 2026. Một điểm thú vị: danh hiệu thường được nhắc theo tên người cõng, còn người được cõng không bắt buộc là vợ thật và có thể thay đổi giữa các mùa giải.

Từ một đô thị nhỏ ra thế giới

Môn cõng vợ lan ra nhiều nước: giải Bắc Mỹ tổ chức hằng năm từ 1999 tại một khu nghỉ dưỡng trượt tuyết ở Newry, bang Maine (Mỹ); Úc có giải từ 2005; Anh có giải từ 2008. Nhiều cặp từ các giải này tới Sonkajärvi dự giải thế giới, biến đô thị nhỏ thành điểm hẹn quốc tế mỗi mùa hè.

Với Sonkajärvi, cuộc đua đem lại thứ mà nhiều vùng quê ao ước: tên tuổi, khách du lịch, và một lý do để người trẻ quay về quê mỗi năm.

Bài học viết thể lệ từ một cuộc thi "nhảm"

Đọc kỹ thể lệ chính thức của giải cõng vợ, người tổ chức sự kiện sẽ thấy một mẫu thể lệ rất chặt cho một cuộc thi tưởng chỉ để cười:

  • Điều kiện người dự rõ bằng con số: tuổi tối thiểu của từng vai, cân nặng tối thiểu, cách bù khi thiếu cân. Không ai phải hỏi "thế này có được không".
  • Dụng cụ cấm liệt kê cụ thể: không dây đai, không ba lô hỗ trợ, các loại giày bị cấm, giày được kiểm tra trước giờ đua.
  • Tình huống hay gặp được nói trước: làm rơi người được cõng thì xử lý thế nào.
  • Khiếu nại có thời hạn và thủ tục: phải nộp bằng văn bản cho ban giám khảo trong vòng 15 phút sau khi cặp cuối cùng về đích, kèm phí xử lý. Hạn ngắn giúp kết quả được chốt ngay trong ngày.
  • Giải thưởng nói rõ: không đổi ra tiền mặt, không gửi qua bưu điện.

Một cuộc thi càng vui nhộn, thể lệ càng cần rõ, vì khi mọi người đang cười thì không ai muốn dừng lại cãi nhau về luật.

Góc nhìn hôm nay: phiên bản an toàn cho hội thao công ty, trường học

Cõng người thật trong hội thao nghiệp dư có rủi ro chấn thương lưng, và đụng chạm cơ thể không phải ai cũng thoải mái. Giữ lại phần hay nhất của giải cõng vợ (đường đua có chướng ngại, sức bền, phối hợp) bằng phiên bản sau:

  • Tên: "Vác bao về làng".
  • Số người: đội 4–6 người, chạy tiếp sức.
  • Đạo cụ: mỗi đội một túi vải đựng cát hoặc gạo khoảng 3–5 kg (tuỳ lứa tuổi), hai cọc tiêu, một tấm bạt xanh làm "hố nước" phải bước vòng, một sợi dây căng thấp phải bước qua.
  • Luật một câu: mỗi người vác túi chạy một vòng qua các chướng ngại rồi trao túi cho người kế tiếp; làm rơi túi thì nhặt lên tại chỗ, không bị phạt.
  • Thời gian: 10–15 phút cho cả lượt thi.
  • Giải phụ học từ Sonkajärvi: đội cổ vũ vui nhất, đội trang phục ấn tượng nhất.

Chọn mặt sân khô, phẳng; có nước uống và chỗ nghỉ. Người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người đau lưng có thể làm trọng tài bấm giờ hoặc phụ trách giải "đội vui nhất".

Câu hỏi thường gặp

Giải cõng vợ thế giới tổ chức ở đâu?

Ở Sonkajärvi, một đô thị khoảng 3.500 dân thuộc vùng Bắc Savo, miền trung Phần Lan, cách Kuopio khoảng 105 km về phía bắc. Giải thường diễn ra vào mùa hè hằng năm.

Luật giải cõng vợ là gì?

Người cõng từ 18 tuổi cõng một người từ 17 tuổi, nặng ít nhất 49 kg, chạy qua đường đua 253,5 m có hai chướng ngại khô và một hố nước sâu khoảng 1 m. Không được dùng dây đai hay dụng cụ hỗ trợ; làm rơi không bị phạt nhưng phải đỡ lên ngay.

Có phải cõng vợ thật không?

Không bắt buộc. Theo luật chính thức, người được cõng có thể là vợ mình hoặc người khác, miễn đủ tuổi và đủ cân nặng tối thiểu.

Ai vô địch cõng vợ nhiều nhất?

Taisto Miettinen (Phần Lan) với 9 lần vô địch, gần nhất là năm 2026. Trước đó, Margo Uusorg (Estonia) từng thắng 5 lần trong giai đoạn 2000–2006.

Giải cõng vợ có từ năm nào?

Nhiều nguồn, trong đó có đài YLE của Phần Lan, ghi cuộc thi đầu tiên được tổ chức năm 1992 bởi doanh nghiệp địa phương. Công ty tổ chức hiện nay tính giải vô địch thế giới từ năm 1996.

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi

Bài viết liên quan

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store