Cuộc ChơiWiki
Tìm
Teambuilding

Buổi tổng kết sau teambuilding: biến cuộc vui thành bài học

Tổng kết sau teambuilding trả lời ba câu: chuyện gì xảy ra, điều đó nói gì về đội, từ mai làm gì khác. Ba khung câu hỏi, kịch bản 30 phút và cách xử lý tình huống khó.

Buổi tổng kết sau teambuilding: biến cuộc vui thành bài học

Buổi tổng kết sau teambuilding là 15–60 phút ngồi lại để đội trả lời ba câu: chuyện gì đã xảy ra, điều đó có ý nghĩa gì với cách đội mình làm việc, và từ mai đội sẽ làm gì khác. Đây là phần biến một cuộc vui thành bài học, và cũng là phần hay bị cắt nhất vì ai cũng mệt hoặc muốn đi tắm biển. Một buổi tổng kết tốt kết thúc bằng một đến ba cam kết cụ thể, có người phụ trách và có ngày kiểm tra lại — nếu không có những thứ đó, những gì đội vừa nhận ra sẽ bay hơi trong vòng một tuần.

Vì sao phần tổng kết quan trọng hơn phần chơi

Trong giáo dục người lớn, có một ý tưởng được nhắc rất nhiều: người ta không học từ trải nghiệm, người ta học từ việc suy ngẫm về trải nghiệm. Chu trình học tập qua trải nghiệm của David Kolb (công bố năm 1984) mô tả bốn bước: trải nghiệm cụ thể, quan sát và suy ngẫm, rút ra khái niệm, rồi thử nghiệm điều mới. Một buổi teambuilding không có tổng kết chỉ dừng ở bước một.

Nói đơn giản: đội vừa dựng tháp mì đổ ở phút cuối. Nếu không ai hỏi "vì sao", mọi người chỉ nhớ là vui và hơi tiếc. Nếu có người hỏi, đội có thể nhận ra "mình luôn để việc kiểm tra tới hạn chót" — và đó là một điều đáng đem về văn phòng.

Ba khung câu hỏi dễ dùng

Cái gì? Thì sao? Giờ làm gì?

Khung "What? So what? Now what?" thường được gắn với nhà giáo dục Terry Borton (1970) và về sau được dùng rộng trong đào tạo. Ba câu:

  • Cái gì đã xảy ra? — kể lại sự việc, chưa đánh giá.
  • Thì sao? — điều đó cho thấy gì về đội mình, về cách mình phối hợp?
  • Giờ làm gì? — đem về công việc, mình thử làm khác điều gì?

Rút kinh nghiệm sau hành động

Quân đội Mỹ phát triển phương pháp rút kinh nghiệm sau hành động (After Action Review) từ thập niên 1970, sau này được nhiều tổ chức dân sự dùng. Bốn câu hỏi: Điều gì lẽ ra phải xảy ra? Điều gì thực sự đã xảy ra? Vì sao có khác biệt? Lần sau mình làm gì? Khung này hợp với thử thách có mục tiêu rõ, như đường ống chuyền bóng hay tháp mì.

Bắt đầu – Dừng – Tiếp tục

Mỗi người viết lên giấy nhớ: một điều đội nên bắt đầu làm, một điều nên dừng, một điều nên tiếp tục. Gom lại, nhóm theo chủ đề. Khung này hợp với buổi tổng kết cuối ngày, khi muốn kết nối với công việc thật.

KhungHợp khiThời lượngĐầu ra
Cái gì – Thì sao – Giờ làm gìSau bất kỳ hoạt động nào10–20 phút1–2 điều đem về
Rút kinh nghiệm sau hành độngThử thách có mục tiêu đo được15–20 phútNguyên nhân khác biệt + cách làm lần sau
Bắt đầu – Dừng – Tiếp tụcTổng kết cả ngày, nối với công việc30–45 phútDanh sách hành động, có người phụ trách

Dựng không gian cho buổi tổng kết

  • Ngồi thành vòng tròn, không có bàn ở giữa, không ai đứng trên bục. Mỗi đội riêng một vòng nếu đông.
  • Chỗ yên tĩnh, có bóng râm hoặc trong phòng, cách xa loa nhạc và khu vực tắm biển.
  • Người dẫn không phải sếp trực tiếp của đội nếu được. Khi sếp hỏi "đội mình có vấn đề gì", ít ai dám nói thật.
  • Nói luật trước: nói về việc, không nói về người; ai cũng có quyền bỏ lượt; những gì nói trong vòng không đem ra ngoài để chê ai.
  • Có giấy nhớ và bút cho người thích viết hơn nói.

Kịch bản 30 phút cho một đội 8–12 người

  1. Phút 0–3 — Khởi động cảm xúc: mỗi người giơ số ngón tay từ 1 đến 5 thể hiện mức năng lượng hiện tại. Không giải thích, chỉ nhìn nhau. Người dẫn ghi nhận: "Đội mình có vẻ mệt nhưng vui."
  2. Phút 3–10 — Cái gì đã xảy ra: đội cùng kể lại diễn biến thử thách chính theo thứ tự. Người dẫn đặt câu hỏi gợi: "Ai là người đầu tiên đưa ra ý tưởng? Lúc nào đội đổi cách?"
  3. Phút 10–18 — Thì sao: "Lúc đó mọi người cảm thấy thế nào? Có ai muốn nói mà không nói? Chuyện này có giống chuyện gì ở chỗ làm không?" Viết các ý lên giấy lớn.
  4. Phút 18–27 — Giờ làm gì: từ các ý trên, chọn tối đa 2 điều muốn thử trong công việc. Với mỗi điều: ai phụ trách, bắt đầu khi nào, hai tuần sau kiểm tra thế nào.
  5. Phút 27–30 — Khép lại: mỗi người nói một câu cảm ơn cụ thể tới một người khác trong đội ("cảm ơn anh Tùng đã hô nhịp lúc que cứ đi lên"). Ai không muốn nói thì viết giấy đưa.

Tình huống khó và cách gỡ

Đội đổ lỗi cho một người

"Tại Hùng làm rơi bóng." Người dẫn chuyển câu hỏi từ người sang hệ thống: "Đội đã có cách nào để bóng ít rơi hơn chưa? Nếu ai trong đội ở vị trí đó cũng có thể làm rơi, thì vấn đề nằm ở đâu?"

Không ai nói gì

Im lặng thường là vì câu hỏi quá rộng ("mọi người thấy sao?"). Hỏi hẹp hơn, cụ thể hơn: "Ở phút thứ năm, khi tháp đổ lần đầu, mọi người làm gì?" Hoặc cho viết trước một phút.

Một người nói át cả đội

Dùng vòng lượt: đi lần lượt quanh vòng, mỗi người một câu, ai muốn bỏ lượt thì nói "qua". Người nói nhiều sẽ tự hiểu khi thấy mỗi người chỉ có một lượt.

Cảm xúc mạnh xuất hiện

Thỉnh thoảng một hoạt động chạm vào chuyện thật: một người cảm thấy bị gạt ra ngoài cả năm nay. Người dẫn ghi nhận ("cảm ơn em đã nói, điều đó quan trọng"), không phân xử tại chỗ, và đề nghị nói tiếp riêng sau buổi với người có trách nhiệm. Không ép đội "giải quyết ngay".

Sau buổi tổng kết: phần quyết định

Những cam kết viết trên giấy lớn cần được chụp lại, gửi cho cả đội trong vòng 48 giờ. Hai tuần sau, trưởng nhóm dành 10 phút đầu một cuộc họp thường kỳ để hỏi: đã thử chưa, kết quả thế nào, có muốn đổi gì không. Bước này mất 10 phút nhưng là bước khiến nhân viên tin rằng buổi teambuilding không phải chỉ để chụp ảnh.

Ban tổ chức cũng nên gom các ý từ tất cả các đội (bỏ tên người) thành một báo cáo ngắn cho ban lãnh đạo: các đội nói gì về cách phối hợp, có vấn đề chung nào lặp lại giữa nhiều đội. Đây thường là thông tin giá trị nhất mà cả chuyến đi mang về.

Góc nhìn hôm nay: học làm người dẫn

Dẫn tổng kết là một kỹ năng riêng, khác với dẫn hoạt động vui. Người quản trò giỏi chưa chắc dẫn tổng kết giỏi, vì một bên cần năng lượng và giọng to, một bên cần im lặng và lắng nghe. Ai muốn rèn kỹ năng này có thể tìm đọc tài liệu về điều phối nhóm (facilitation) và học qua trải nghiệm, tập dẫn trước với nhóm nhỏ, và nhờ một đồng nghiệp ngồi quan sát rồi góp ý. Một quy tắc dễ nhớ: người dẫn tổng kết tốt nói ít hơn một phần năm thời gian; phần còn lại là của đội.

Câu hỏi thường gặp

Tổng kết sau teambuilding là gì?

Là phần ngồi lại sau hoạt động để đội nhìn lại chuyện gì đã xảy ra, điều đó nói gì về cách phối hợp, và sẽ làm gì khác trong công việc. Đây là phần biến cuộc vui thành bài học có thể đem về văn phòng.

Buổi tổng kết teambuilding nên hỏi những câu gì?

Có thể dùng ba câu: chuyện gì đã xảy ra, điều đó có ý nghĩa gì, và giờ đội làm gì khác. Câu hỏi nên cụ thể, gắn với một khoảnh khắc trong hoạt động, thay vì hỏi chung "mọi người thấy sao".

Tổng kết teambuilding kéo dài bao lâu?

Sau mỗi thử thách khoảng 10–20 phút; tổng kết cả ngày khoảng 30–45 phút cho mỗi đội. Quan trọng là đặt nó trước phần nghỉ ngơi để mọi người còn đủ tập trung.

Ai nên dẫn buổi tổng kết?

Tốt nhất là người không phải sếp trực tiếp của đội, có kỹ năng lắng nghe và đặt câu hỏi. Khi sếp trực tiếp dẫn, nhân viên thường ngại nói thật.

Làm gì sau buổi tổng kết để không bị quên?

Gửi lại các cam kết cho cả đội trong vòng 48 giờ, mỗi cam kết có người phụ trách, và hai tuần sau dành ít phút trong cuộc họp thường kỳ để kiểm tra kết quả.

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi

Bài viết liên quan

Mở app Cuộc Chơi

Năm giây một thử thách, liên hồi không nghỉ

Mở app Cuộc Chơi Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store